Onderzoeken

De resultaten van meditatie: verkregen uit objectief onderzoek
Veel mensen mediteren om mentale en fysieke vermoeidheid op te lossen en tot rust te komen. Andere mensen geven aan meer inzicht en verdieping van hun eigen bewustzijn te willen ervaren. Diverse onderzoeken bewijzen dat regelmatig mediteren positieve effecten heeft op het afbouwen van het stressniveau maar ook tot meer zelfrealisatie leidt. Meditatie is daarmee goed voor zowel het lichaam als de geest èn bewust-zijn. De bloeddruk normaliseert, evenals de met stress verbonden biochemische stoffen zoals cortisol, adrenaline etc. Het vermogen om meer in verbinding te komen met jezelf en beter te luisteren naar wat de conditie van je fysiologie van je vraagt, groeit eveneens.

We zijn ons brein:

Het belangrijkste effect van meditatie is wel dat de activiteit van de rechterhersenhelft gestimuleerd wordt zodat het denken meer intuïtief en creatief wordt. Er is meer evenwicht tussen de linker- en de rechterhelft van de hersenen tijdens het mediteren, waardoor er als het ware “ruimte” ontstaat voor nieuwe impulsen en ervaringen.

In de fysiologie treden significante veranderingen op tijdens en na de meditatietijd. De afname van stresshormonen als cortisol en adrenaline in samenhang met een toename van gelukshormonen melatonine en serotonine is een opvallend aspect dat uit het wetenschappelijk onderzoek naar voor komt.
De media besteedde, na zoveel positief onderzoek, niet veel aandacht aan meditatie. Pas nu beginnen steeds meer mensen en artsen de voordelen van mediteren te ervaren en te waarderen.  Het aantal beoefenaars van DM, en andere vormen van meditatie, groeit en zal, gezien de positieve ontwikkelingen, ook gaan toenemen in België.

In de wetenschappelijke wereld zijn er enkele personen die als ‘wereld-autoriteit’ worden beschouwd binnen hun vakgebied. Steven Laureys, neuroloog aan de Universiteit van Luik, is daar één van. Het volgende artikel is gebaseerd op de publicatie van een baanbrekend onderzoek naar de effecten van mediteren. Het verscheen in Het Laatste Nieuws op 2 augustus 2017

Topdokter: “Leer kinderen mediteren op school”

ONDERZOEK TOPDOKTER BEWIJST  MEDITATIE HELPT TEGEN STRESS EN ANGST

 CHU Liège / M. Mathys
Meditatie is méér dan zweverig gezwam. Het doet stress en angst dalen, terwijl ons geheugen erop vooruitgaat. Dat is de tussentijdse conclusie van onderzoek van neuroloog Steven Laureys. Hij wil niemand verplichten om te mediteren, maar pleit er wel voor om de technieken al op school aan te leren.

Mindfulness, yoga, mantra’s… U moet tegenwoordig al heel hard uw best doen om de stapels boeken, smartphone-apps of cursussen over meditatietechnieken te ontwijken. De heilige graal volgens de één, spiritueel gezwets volgens de ander. “Maar meditatie is géén kwestie van geloven, het werkt echt.” Dat zegt Steven Laureys, neuroloog aan de Universiteit van Luik, bekend van de serie ‘Topdokters’ op VIER. Hij is een wereldautoriteit wiens werk onlangs bekroond werd met de Francqui-prijs, de belangrijkste wetenschappelijke onderscheiding in ons land. Met zijn GIGA Consciousness Research Centre doet hij dezer dagen onderzoek naar meditatie, een methode die je toelaat om je aandacht en emoties te controleren. Op de eindconclusies van de studie is het nog even wachten, maar nu al is duidelijk dat mediteren een positief effect op de hersenen heeft.
“Nadat proefpersonen acht weken lang meditatietechnieken aangeleerd hadden gekregen, gaven ze niet alleen aan dat ze zich beter voelden, je kan het ook zien in de hersenen”, vertelt Laureys. “Wanneer we een voor- en na-scan van hun brein vergelijken, zien we dat meditatie de netwerken die belangrijk zijn voor het geheugen en het controleren van emoties versterkt heeft. De gebieden die een belangrijke rol spelen bij angst en stress waren dan weer kleiner geworden.”

Om te onderzoeken wat de impact van een leven vol mediteren is, schakelden de Luikse onderzoekers Matthieu Ricard (71) in. Behalve meditatie-autoriteit ook de persoonlijke vertaler van de dalai lama. “We zijn ongelooflijk blij dat hij proefkonijn wilde spelen. We hebben hem dan ook twee dagen lang uitgeperst als een citroen: alle mogelijke testen hebben we uitgevoerd”, vertelt Laureys. “Met een MRI-scanner hebben we bijvoorbeeld vastgesteld dat de grijze stof in zijn brein nauwelijks verdund is, in tegenstelling tot bij andere zeventigers. De witte stof – de autosnelwegen van de hersenen – is dan weer veel beter verbonden. Ook de aandachtsnetwerken zijn actiever.”

Ricard onderging ook een uitzonderlijke test waarbij een sterke magneet delen van het brein stimuleert terwijl de elektrische respons gemeten werd. Tenzij we slapen of verdoofd zijn, halen u en ik daarbij een score van 33%, zonder dat we dat kunnen beïnvloeden. “Ricard slaagt daar wel in. Hij kan op commando zijn gedachtestroom zodanig terugbrengen dat hij lager scoort – alsof hij in een soort van zombiemodus verkeert. Nooit eerder hebben we zoiets gezien.”

 CHU Liège / M. Mathys

In file

Moeten we nu allemaal dagelijks een halfuur mediteren? “Hoeft niet”, nuanceert professor Laureys. “Joggen en musiceren zijn ook goed voor je brein. Moeten we daarom collectief loopschoenen kopen en ons inschrijven voor de muziekschool? Nee. Ik wil niemand verplichten om aan meditatie te doen, maar ik hoop wel dat iedereen er eens over nadenkt. We schaffen ons een fitnessabonnement aan omdat we bezorgd zijn over ons lichamelijk welzijn, maar verwaarlozen het mentale aspect. Nochtans zijn die twee met elkaar verbonden. We vinden terecht dat artsen te veel pillen voorschrijven, maar patiënten vragen er ook snel naar. Natuurlijk is een kalmeer- of slaappilletje een makkelijke oplossing, maar het kan geen kwaad om ook eens meditatie te proberen. Een basispakket meditatietechnieken op school zou bijvoorbeeld ideaal zijn om kinderen ermee kennis te laten maken. Naast lichamelijke is ook mentale opvoeding belangrijk.”
Wie wil mediteren, hoeft geen gigantische inspanningen te doen. “Lees een boek, download een app, volg een cursus: zo moeilijk is het niet. Tien minuutjes per dag kunnen al een groot verschil maken, dat heb ik zelf gemerkt. Vroeger ergerde ik me blauw wanneer ik in een file belandde. Nu doe ik op zo’n moment ademhalingsoefeningen. Daardoor lukt het me soms – niet altijd – om afstand te nemen en me een pak minder op te jagen. Maar ik ga nog niet bewust de files opzoeken, dus er is nog ruimte voor verbetering.” (lacht)

Steven Laureys is ook de auteur van het no-nonsense meditatie boek uitgegeven door Borgerhoff&Lamberigts